Viêm xoang ở trẻ em : triệu chứng, phòng ngừa và điều trị hiệu quả
Viêm xoang ở trẻ em có tỷ lệ thấp hơn người lớn. Nhưng mức độ nguy hiểm cao gấp nhiều lần. Chưa kể dấu hiệu nhận biết bệnh nghèo nàn dẫn đến việc khó chẩn đoán để điều trị sớm.
VIÊM XOANG Ở TRẺ EM KHÁC GÌ VỚI NGƯỜI LỚN?
Viêm xoang thường gặp ở người trẻ, người trung niên. Bên cạnh đó, không ít trường hợp gặp phải ở trẻ em, thậm chí là trẻ sơ sinh (tần suất rất hiếm, 0.1%). Viêm xoang ở trẻ sơ sinh chủ yếu là viêm xoang sàng (xoang sàng hình thành sớm nhất so với các xoang còn lại). Đối với trẻ em lớn hơn, nguy cơ mắc các bệnh viêm xoang là như nhau.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa viêm xoang ở trẻ em và người lớn bắt nguồn từ cấu trúc xoang. Nếu hệ thống xoang ở người lớn (20 tuổi trở đi) đã hoàn thiện thì kích thước các xoang ở trẻ em rất nhỏ, đang ở trong thời gian hình thành và phát triển. Chính vì vậy, gần như các dấu hiệu của bệnh khá mờ nhạt, dễ gây nhầm lẫn, điều này dẫn đến việc khó chẩn đoán, điều trị, khiến mức độ nguy hiểm ở mức báo động.
TRẺ NÀO THƯỜNG BỊ VIÊM XOANG?
Điều tra của Bệnh viện Tai mũi họng Trung ương năm 2005, tỷ lệ viêm xoang ở trẻ em lên tới 1.7% số bệnh nhân bị mắc bệnh tai mũi họng học đường. Các thống kê gần nhất của Bệnh viện Nhi đồng 1 cho thấy, ước tính có khoảng 6.6 % bệnh nhi đến khám mắc bệnh viêm mũi xoang, tập trung chủ yếu là trẻ em dưới 6 tuổi. Dự kiến, con số này có xu hướng tăng lên trong thời gian tới, nhất là khi môi trường ngày càng ô nhiễm.
Nguyên nhân gây ra viêm xoang ở trẻ em chủ yếu là do vi sinh vật gây bệnh (virus, vi khuẩn, nấm) bao gồm ở môi trường bên ngoài và bên trong. Các bé có tỷ lệ viêm xoang cao thường rơi vào các trường hợp như:
- Trẻ có cơ địa dị ứng bị viêm mũi dị ứng trước đó
- Trẻ sống trong môi trường ô nhiễm, hít phải khói thuốc lá thụ động, khói than, hơi khói khu công nghiệp…
- Trẻ bị viêm họng, mũi, viêm amidan do vi khuẩn gây ra không được điều trị dứt điểm, vi khuẩn sẽ lây ra các xoang, gây viêm.
- Trẻ bị viêm phế quản co thắt, bị bệnh chàm, viêm da dị ứng…
VIÊM XOANG Ở TRẺ EM: DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁC BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM.
Vì khó nhận biết, điều trị muộn nên viêm xoang ở trẻ em khi phát hiện thường biến chuyển sang giai đoạn nặng hơn trước đó nhiều lần, chưa kể viêm xoang ở trẻ em dễ nhầm lẫn với các bệnh viêm đường hô hấp trên. Chính vì vậy, các bậc phụ huynh cần chú ý đến các biểu hiện của bé, để phát hiện sớm, điều trị kịp thời dứt điểm.
Dấu hiệu nhận biết viêm xoang ở trẻ em:
- Ở giai đoạn cấp tính (giai đoạn nhẹ): Thường xuất hiện các biểu hiện như viêm họng, sốt nhẹ, chảy mũi kéo dài từ một đến vài tuần. Kèm theo đó là ho, hắt hơi, đôi khi buồn nôn, đau đầu (với trẻ nhỏ thì thường quấy khóc, ít chịu chơi). Nếu để ý, sẽ thấy da bé xanh, bé lười ăn, khó ngủ rõ rệt.
- Ở giai đoạn mãn tính (giai đoạn nặng hơn): Thường xuất hiện các dấu hiệu như ho, sốt nhẹ, chảy nước mũi, đau đầu và nghẹt mũi kéo dài, bệnh thường tái đi tái lại nhiều lần trong năm nếu không được điều trị dứt điểm.
Các biến chứng nguy hiểm khi trẻ bị viêm xoang và không điều trị kịp thời dứt điểm gồm:
- Viêm tai giữa
- Viêm họng mạn tính
- Viêm thanh quản, khí phế quản, phế quản
- Biến chứng ở mắt như nhiễm trùng hốc mắt, viêm thần kinh thị giác
- Nguy hiểm nhất là biến chứng viêm tắc tĩnh mạch xoang hang, viêm màng não, viêm não.
ĐIỀU TRỊ VIÊM XOANG Ở TRẺ EM
Phương pháp điều trị viêm xoang phổ biến nhất hiện nay là sử dụng kháng sinh, thuốc chống viêm, phù nề, chống dị ứng… áp dụng ở cả trẻ em và người lớn. Bên cạnh đó, kết hợp sử dụng thuốc nhỏ mũi, chống viêm, giảm xuất tiết. Đối với trường hợp nặng hơn, điều trị 6 tháng không dứt điểm, xuất hiện các biến chứng nguy hiểm có thể sẽ được tiến hành phẫu thuật.
Một số phương pháp điều trị Đông y cũng được áp dụng, tuy nhiên, bố mẹ nên đọc kỹ hướng dẫn, một số không chỉ định sử dụng cho trẻ em ở từng độ tuổi khác nhau.
Việc điều trị viêm xoang ở trẻ em thường phức tạp hơn vì trẻ khó hợp tác, việc sử dụng kháng sinh dễ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ sau này. Do đó, các bậc phụ huynh cần cần nhắc việc điều trị sao cho hợp lý, dứt điểm càng sớm càng tốt.
PHÒNG NGỪA VIÊM XOANG Ở TRẺ EM
Các thống kê cho thấy, viêm xoang ở trẻ em có xu hướng tăng dần. Chính vì vậy, bố mẹ cần để ý phòng ngừa bệnh cho con mình. Dưới đây là một số lưu ý:
- Vệ sinh răng miệng, mũi bằng nước muối sinh lý cho bé mỗi ngày, nhất là sau khi đi học, đi chơi để tránh vi khuẩn bám vào.
- Đeo khẩu trang, che chắn cẩn thận cho bé khi ra đường. Hạn chế cho bé ra đường vào sáng sớm, tối lạnh, khi thời tiết lạnh chuyển mùa.
- Bổ sung vitamin và khoáng chất trong chế độ ăn uống hằng ngày của bé để tăng cường sức đề kháng.
- Bé nên được tắm ở phòng kín gió, khi trời lạnh nên cho bé tắm bằng nước ấm.
- Khi nghi ngờ bé có các dấu hiệu của bệnh cần được đi khám sớm, tiến hành các xét nghiệm để chẩn đoán chính xác.
Viêm xoang ở trẻ em đang có xu hướng gia tăng, chính vì vậy các bậc phụ huynh cần hết sức thận trọng trong công tác phòng tránh bệnh. Đối với trường hợp mắc bệnh, cần được chữa trị dứt điểm càng sớm càng tốt, tránh tình trạng thấy bé lạnh lại ngưng điều trị, đây là nguyên nhân khiến nhiều bé phải “sống chung” với viêm xoang trong thời gian dài.
